ว่านจั๊กจั่น Hyacinthus sp.

ลักษณะ ต้น ใบ หัว เหมือนกระเทียม ใบสีเขียว แต่ไม่มีดอก
สรรพคุณ ทางสมุนไพร เป็นว่านแก้พิษเมื่อถูกอสรพิษขบกัด ใช้หัวตำกับน้ำซาวข้าวกิน หรือจะใช้ใบขยี้ทาปากแผล หรือตำพอกแผลที่ถูกกัด ก็จะถอนพิษหายได้
หมายเหตุ ว่านชนิดนี้ ผู้เขียนคิดว่า อาจจะเป็นชนิดเดียวกับ ว่านพระยาลิ้นงู ว่านตะเภาน้อย และไม่ใช่คราบจั๊กจั่นขึ้นรา ที่เรียกว่า ต่อเงินต่อทอง
พบในตำราของ
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 46
ชัยมงคล อุดมทรัพย์. ตำราดูว่าน และพระเครื่อง-พระบรมธาตุ. 2503, หน้า 38
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 103
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 45-46
ชั้น หาวิธี. ตำราว่านวิเศษอันศักดิ์สิทธิ์. 2506, หน้า 63
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 122
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 45
อาจารย์ญาณโชติ. คัมภีร์ไสยศาสตร์ฉบับสมบูรณ์. ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์, หน้า 959

ว่านงูเห่า Curcuma flaviflora S.Q.Tong

ลักษณะ ต้นมีลักษณะเหมือนดังต้นขมิ้นอ้อย หัวก็มีลักษณะเหมือนกับหัวขมิ้นอ้อย แต่เนื้อในขาว กลิ่นฉุนจัดมีกลิ่นคล้ายกลิ่นน้ำมันผสมยางมะตอย ใบก็เหมือนขมิ้นแต่สีเข้มกว่า
สรรพคุณ ทางสมุนไพร ใช้ในทางแก้อสรพิษขบกัดทุกชนิด พร้อมทั้งสัตว์ที่มีพิษด้วย เอาหัวกับต้นมาตำให้ละเอียดผสมสุราลงไปคั้นเอาน้ำกินก็หาย เอากากยามาพอกที่แผลดีนัก
พบในตำราของ
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 30
ชัยมงคล อุดมทรัพย์. ตำราดูว่าน และพระเครื่อง-พระบรมธาตุ. 2503, หน้า 35
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 102
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 92-93
ชั้น หาวิธี. ตำราว่านวิเศษอันศักดิ์สิทธิ์. 2506, หน้า 35
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 121
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 57
อาจารย์ญาณโชติ. คัมภีร์ไสยศาสตร์ฉบับสมบูรณ์. ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์, หน้า 957

ว่านงูกวัก Drynaria sparsisora [Desv.] T.Moore

ลักษณะ เป็นเฟิร์นเกาะต้นไม้ หรือเกาะตามหน้าผาหินคล้ายกับกระแตไต่ไม้ แต่ขนาดย่อมกว่า กาบใบที่เหง้าร่วงเร็ว เหลือแต่เกล็ดดำๆ ปลายเหง้าชักแบนนิดหน่อยซึ่งทำให้แลดูคล้ายงู ใต้ท้องใบเป็นจุดเล็กๆ อยู่กระจัดกระจาย ไม่เป็นแถวเป็นระเบียบ พบขึ้นตามป่าดิบชื้นในระดับสูงๆ ทางภาคใต้
สรรพคุณ ทางสมุนไพร เหง้าใช้ปรุงเป็นยาต้ม ขับปัสสาวะ แก้นิ่ว แก้ปัสสาวะพิการ เบากระปริบกระปรอย ขับระดูขาว แก้เบาหวานและไตพิการ ใบตำพอกแผล แก้แผลเนื้อร้ายและแผลพุพอง
พบในตำราของ
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 120

ว่านงาช้าง Sansevieria stuckyi God.-Leb.

ลักษณะ ว่านนี้ไม่มีใบ ต้นงอกโด่ขึ้นมาจากดินมีรูปร่างเหมือนกับงาช้าง แต่เล็กกลม สีเขียว โตขนาดฝักมะรุม แทงหน่อขึ้นมาเป็นกอขยายหน่อขึ้นมาเรื่อยๆ ไป ทนต่อดินฟ้าอากาศไม่มีเสื่อมโทรมว่านนี้มี 3 ชนิด คือ ใบเขียวล้วน ใบเขียวลายดำ และ ใบสีเขียวอ่อนไม่มีลาย
สรรพคุณ ทางสมุนไพร เป็นยารักษาโรค ใช้ดองกับสุราหรือต้มกิน ใช้หัวหรือต้น หรือใช้ต้นอย่างเดียวก็ได้ แก้เลือดตีขึ้นเกี่ยวกับการคลอดบุตร กินแล้วทำให้เลือดกระจายแผ่ซ่านทั่วร่างกาย แก้เลือดเสียหรือช้ำใน เอาหัวโขลกคั้นผสมกับน้ำกินเป็นยาเบื่อพยาธิ และรักษาริดสีดวงทวาร และริดสีดวงงอกในจมูก ทางคุ้มครอง ปลูกไว้กับบ้านมีเดช มีอำนาจ เป็นศิริมงคล
หมายเหตุ ว่านนี้เรียกชื่อตามสีใบว่า ว่านหอกสุระกาฬ (ใบเขียว) ว่านหอกสุระโกฎ (ใบลาย) ว่านช้างประสานงา (ใบเขียวอ่อน)
พบในตำราของ
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 46
ไพฑูรย์ ศรีเพ็ญ. ตำราสรรพคุณยาไทย. 2484, หน้า 79
ชัยมงคล อุดมทรัพย์. ตำราดูว่าน และพระเครื่อง-พระบรมธาตุ. 2503, หน้า 20, 38 (ซ้ำ)
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 88
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 47
ชั้น หาวิธี. ตำราว่านวิเศษอันศักดิ์สิทธิ์. 2506, หน้า 44
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 118-119
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 55, หน้า 75 เรียก ว่านช้างประสานงา
สมาน คัมภีร์ และ ทัศนา ทัศนมิตร. กบิลว่าน 108. 2516, หน้า 95
อาจารย์ญาณโชติ. คัมภีร์ไสยศาสตร์ฉบับสมบูรณ์. ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์, หน้า 957