ว่านพระอาทิตย์
พระอาทิตย์ Caladium bicolor Vent.
ลักษณะ หัวคล้ายหัวหอม ถ้าผ่าหัวออกสีเขียวเหมือนคราม ตรงกลางขาว ริมขอบดำ ใบคล้ายใบระกำที่พึ่งออก ก้านสีแดงคล้ำ ใบเขียว ก้านหนึ่งๆ จะแตกออกเป็น 3 ใบ
สรรพคุณ ทางคุ้มครอง มีอานุภาพป้องกันคุณผี คุณไสย และอาถรรพ์เวทย์ต่างๆ เอาหัวว่านมาแกะเป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ ทำพิธีปลุกเสกด้วยพานยักษ์ บูชาไว้กับบ้านหรือนำติดตัวไปด้วยดีนัก
ทางสมุนไพร ถ้าถูกลมเพลมพัด หรือถูกคุณผี คุณไสย เอาหัวฝนกับน้ำกินหรือทา ก็จะหายเป็นปกติในที่สุด ว่านนี้มีเทวดารักษาเป็นของวิเศษดีนัก
หมายเหตุ ว่านชนิดนี้ เป็นบอนสีโบราณ ที่เล่นกันมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ปัจจุบันเรียกว่า ม้าสีหมอก
พบในตำราของ
ชิตร์ วัฒนะ. ลักษณะว่าน. 2473, หน้า 20-21
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 16-17
ล. มหาจันทร์. คู่มือนักเล่นว่าน. 2480, หน้า 55-56
ไพฑูรย์ ศรีเพ็ญ. ตำราสรรพคุณยาไทย. 2484, หน้า 84
ชัยมงคล อุดมทรัพย์. ตำราดูว่าน และพระเครื่อง-พระบรมธาตุ. 2503, หน้า 23-24
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 35-36
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 40-41
ชั้น หาวิธี. ตำราว่านวิเศษอันศักดิ์สิทธิ์. 2506, หน้า 21
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 239-240
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 16-17
อาจารย์ญาณโชติ. คัมภีร์ไสยศาสตร์ฉบับสมบูรณ์. ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์, หน้า 983
ว่านพระมเหศวร
พระมเหศวร Remusatia vivipara Schott.
ลักษณะ หัวคล้ายหัวหอม เนื้อในหัวสีน้ำเงินอ่อนๆ ตรงกลางหัวเนื้อในสีขาว ขอบเป็นสีน้ำเงินแก่ ใบเหมือนใบบอนแต่เล็ก (ใบพุทธรักษา-ตำราหลวงประพัฒนสรรพกร) ตรงกลางใบมีเงาคล้ายน้ำค้างเกาะ มีรัศมีพรายปรอทออกมา
สรรพคุณ ทางคุ้มครอง และทางเมตตามหานิยม นำติดตัวไปป้องกันภูติผีปีศาจ ใช้ปราบผีเอาหัวว่านทิ่มแทงผีเจ้าเข้าสิงคน ออกสิ้น ผีกลัวนัก และเป็นเสน่ห์เมตตามหานิยมอีกด้วย ว่านนี้มีเทวดารักษา ปลูกไว้กับบ้านเป็นศิริมงคลป้องกันอันตรายต่างๆ บังเกิดโชคลาภดีนัก
หมายเหตุ ว่านชนิดนี้ บางท้องถิ่นเรียก ว่านขุนช้าง
พบในตำราของ
ชิตร์ วัฒนะ. ลักษณะว่าน. 2473, หน้า 5
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 24
ล. มหาจันทร์. คู่มือนักเล่นว่าน. 2480, หน้า 57
ไพฑูรย์ ศรีเพ็ญ. ตำราสรรพคุณยาไทย. 2484, หน้า 84
ชัยมงคล อุดมทรัพย์. ตำราดูว่าน และพระเครื่อง-พระบรมธาตุ. 2503, หน้า 30
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 51-52
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 61-62
ชั้น หาวิธี. ตำราว่านวิเศษอันศักดิ์สิทธิ์. 2506, หน้า 22-23 เรียก ว่านมเหศวร
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 237-238
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 19
อาจารย์ญาณโชติ. คัมภีร์ไสยศาสตร์ฉบับสมบูรณ์. ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์, หน้า 985
ว่านพระนารายณ์
พระนารายณ์ Curcuma sp.
ลักษณะ หัวคล้ายหัวหอม เมื่อผ่าออกเนื้อในเป็นสีขาว ลำต้นตรงขึ้นไป ก้านใบเขียวครีบแดง ออกดอกในเดือน 12
สรรพคุณ ทางเมตตามหานิยม และทางคุ้มครอง มีอานุภาพเป็นศิริมงคล บังเกิดโชคลาภเมตตามหานิยม ป้องกันภูติผีปีศาจ ป้องกันภัยพิบัติทุกประการ เป็นว่านคู่กันกับว่านพระมเหศวร ควรปลูกไว้คู่กัน ว่านนี้มีเทวดารักษา เอาหัวนำติดตัวไปด้วยก็ใช้ได้
หมายเหตุ ว่านชนิดนี้ เรียกหลายชื่อ มณีกาญจน์ ศรนารายณ์ (คนละชนิดกับ ว่านศรนารายณ์) ภาพนี้ได้รับความอนุเคราะห์จาก คุณณรงค์ศักดิ์ ค้านอธรรม จังหวัดกรุงเทพมหานคร
พบในตำราของ
ชิตร์ วัฒนะ. ลักษณะว่าน. 2473, หน้า 4
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 23
ล. มหาจันทร์. คู่มือนักเล่นว่าน. 2480, หน้า 58-59
ไพฑูรย์ ศรีเพ็ญ. ตำราสรรพคุณยาไทย. 2484, หน้า 83-84
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 51
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 62-63
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 235-236
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 15-16
อาจารย์ญาณโชติ. คัมภีร์ไสยศาสตร์ฉบับสมบูรณ์. ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์, หน้า 984
ว่านพระดำ
พระดำ Abrus sp.
ลักษณะ ต้นและใบเหมือนมะกล่ำ ชอบขึ้นในที่ลุ่ม และเลื้อยงอกงามในที่ชุ่มชื้น
สรรพคุณ ทางคุ้มครอง ใช้ในการป้องกันตัว เวลาจะไปเอาว่านนี้ต้องทำการสระผมอาบน้ำชำระตัวให้สะอาดเรียบร้อยเสียก่อน จึงไปขุดเอาว่านนี้มา
หมายเหตุ ว่านนี้เรียกอีกอย่างว่า ว่านพระยาดำ ว่านชนิดนี้ น่าจะเป็น ต้นมะกล่ำดำ ตำราของ คงคา ธนาคม และ หล่อ ขันแก้ว หนังสือภาพว่านยา ไม้ประดับ หน้า 257 ได้กล่าวถึงวิธีใช้ มะกล่ำดำ ดังนี้ ให้เก็บเมล็ดมาให้ครบ 108 เมล็ด นำมาลงด้วยคาถาพุทธคุณ 56 เมล็ด ธรรมคุณ 38 เมล็ด และสังฆคุณ 14 เมล็ด เมื่อลงครบแล้ว นำมาร้อยเชือกทำเป็นลูกประคำ เสกด้วยคาถาพระพุทธคุณ 108 คาบ คล้องคอ ป้องกันภัยอันตราย เมตตามหานิยม ว่านต้นนี้ได้นับความอนุเคราะห์ คุณลุงเกษม อินทร์ชัยญะ จังหวัดราชบุรี
พบในตำราของ
ชิตร์ วัฒนะ. ลักษณะว่าน. 2473, หน้า 8 เรียก ว่านพระยาดำ
ไพฑูรย์ ศรีเพ็ญ. ตำราสรรพคุณยาไทย. 2484, หน้า 82
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 226