ว่านตะเภาน้อย Hyacinthus sp.

ลักษณะ ต้น และหัว เหมือนต้นกระเทียม หัวขาว ไม่มีดอก
สรรพคุณ ทางสมุนไพร ใช้ใบหรือหัวขยี้พอกปากแผล ดับพิษอสรพิษตั้งแต่ชั้นสูงจนถึงชั้นต่ำ ว่านชนิดนี้ไม่ต้องกิน
หมายเหตุ ว่านนี้เรียกอีกชื่อว่า ว่านตะเภาตัวเมีย ว่านตะเภาเล็ก ว่านชนิดนี้ผู้เขียนคิดว่าเป็นต้นเดียวกับ ว่านจั๊กจั่น และ ว่านพระยาลิ้นงู
พบในตำราของ
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 35-36
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 102
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 153
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 37-38

ว่านตะเภาใหญ่ Hymenocallis littoralis [Jacq.]

ลักษณะ ต้น ใบ คล้ายกับต้นพลับพลึง หัวเหมือนหอมหัวใหญ่ แต่คอใบไม่มีสีแดง ดอกหอม
สรรพคุณ ทางสมุนไพร ใช้แก้พิษอสรพิษขบกัด และสัตว์ที่มีพิษต่างๆ กัดต่อย ให้เอาหัวและใบตำโขลกละลายกับน้ำสุราคั้นเอาน้ำรับประทานแก้ และเอากากยาพอกที่ปากแผลถอนพิษหายทันที
หมายเหตุ ว่านเรียกอีกชื่อว่า ว่านตะเภาตัวผู้ พลับพลึง กทม.
พบในตำราของ
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 35
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 101
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 152
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 37

ว่านตอด Dendrocnide sp.

ลักษณะ ต้นและใบเหมือนกับใบหนาด ขยายพันธุ์ด้วยการชำกิ่ง
สรรพคุณ ใช้ป้องกันเรือนสวนไร่นาได้ เราปลูกล้อมเป็นรั้วไว้ ว่านนี้เป็นว่านที่มีพิษร้าย ทำให้คนและสัตว์ถึงตายได้ ถ้าคนหรือสัตว์ไปถูกว่านตอดนี้ตามผิวหนังส่วนใดส่วนหนึ่งเข้า ในชั้นแรกจะเกิดอาการผื่นคัน ครั้นต่อมาจะกลายเป็นแผลกินลึกลงไปจนถึงกระดูก ถ้ารักษาไม่ถูกวิธี ก็จะลุกลามไปใหญ่โต
วิธีแก้ด้วยยาก็จะหาย คือ เมื่อถูกว่านตอดครั้งแรก ให้เอายาฉุนแช่น้ำ คั้นเอาน้ำยาออกมาใส่ตรงที่เกิดผื่นคัน หรือใช้ว่านชนิดที่แก้พิษว่านต่างๆ เช่น ว่านขอทอง จ่าว่าน พระยาว่าน ผสมกับน้ำใส่ก็จะหายได้เป็นอย่างดี
หมายเหตุ ภาพนี้ได้รับความอนุเคราะห์จาก คุณณรงค์ศักดิ์ ค้านอธรรม จังหวัดกรุงเทพมหานคร
พบในตำราของ
พยอม วิไลรัตน์. ตำรากบิลว่านและต้นไม้วิเศษนานาชนิด. 2504, หน้า 98
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 114
ชั้น หาวิธี. ตำราว่านวิเศษอันศักดิ์สิทธิ์. 2506, หน้า 56-57
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 151
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 66
อาจารย์ญาณโชติ. คัมภีร์ไสยศาสตร์ฉบับสมบูรณ์. ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์, หน้า 970

ว่านดักแด้ Stahlianthus sp.

ลักษณะ ต้นและใบเหมือนขมิ้น หัวเล็กๆ เนื้อสีม่วงอ่อน ไม่มีดอก
สรรพคุณ ทางคงกระพัน เป็นว่านใช้ติดตัว อยู่ยงคงกระพัน พวกเขี้ยว งา นอ เขา แต่ข้อสำคัญเมื่อมีว่านนี้ติดตัว ห้ามมิให้ใช้ฟันกัดเชือกหรือเถาใดๆ ให้ขาด จะทำให้เข็ดเขี้ยว ไม่เกิดเป็นคงกระพันขึ้น เพราะอาถรรพ์เช่นนี้
หมายเหตุ ว่านนี้มีอีกชื่อว่า ว่านตัวไหม ว่านแด็กแด้ ว่านนี้เป็นคนละต้นกับ ว่านเพชรใหญ่ ตรงที่ว่านเพชรใหญ่ มีเนื้อในหัวสีเหลือง
พบในตำราของ
ประพัฒนสรรพกร, หลวง. ตำหรับกระบิลว่าน. 2475, หน้า 36
ชัยมงคล อุดมทรัพย์. ตำราดูว่าน และพระเครื่อง-พระบรมธาตุ. 2503, หน้า 19
อุตะมะ สิริจิตโต. ตำราปลูกและดูลักษณะว่าน. 2505, หน้า 57-58 เรียก ว่านตัวไหม แด็กแด้
เลื่อน กัณหะกาญจนะ. ตำราคุณลักษณะว่านและวิธีดูแลว่าน. 2506, หน้า 150
สวิง กวีสุทธิ์, ร.ต. ตำรากบิลว่าน. 2508, หน้า 43 เรียก ว่านตัวไหม